Het Beeld Van De Diverse Angststoornissen
Martijn is overal bang voor zijn. Bang om alleen te zijn, bang voor stemmen, bang om naar school te gaan, bang
om uitgelachen te worden, bang voor alles... soms zelfs bang om te gaan slapen. Martijn heeft een angststoornis.
Hij ziet alles negatief, raakt vaak in paniek en denkt dat er van alles mis zal gaan. Hij heeft een onrealistisch
beeld van de wereld en onrealistische gedachten over zichzelf. Martijn is ziek van angst.
Helaas hebben vele kinderen te kampen met angsten die niet door hun leerkrachten of ouders worden
herkend.
Adolescenten kunnen ook ziek van angst zijn.
Jeff is een jongeman die plotseling vanaf zijn negende jaar op oudejaarsavond het benauwd krijgt. Bij zijn
familie aan tafel begint hij te zweten en ziet hij zichzelf in gedachten rood worden. Ook voelt hij zijn hart
tekeer gaan. Meteen na klokslag 12 uur wil hij naar zijn kamer omdat hij denkt dat hij over moet geven.Dit patroon
herhaalde zich eerst enkel en alleen op nieuwjaarsavond. Daar bleef het bij.
Vanaf zijn 14de jaar begonnen vergelijkbare angsten zich vaker te openbaren. Jeff durfde niet met zijn ouders mee
naar een restaurant te gaan. En als hij toch moest. Weer hartkloppingen, zweten, benauwdheid. Jeff wilde altijd
dicht bij het gangpad zitten om meteen als het moest weg te kunnen vluchten. Vervolgens werden er excuses verzonnen
om onder dergelijke bijeenkomsten uit te kunnen. Omdat de angst voor de symptomen hem boven het hoofd groeide. En
om de angst dat andere mensen dat dan zouden kunnen zien.
Op de universiteit op een later moment ging het mis bij het eerste tentamen. Jeff wilde weg, maar dat kon niet. Hij
was voornamelijk bezig met kalm te blijven, op zijn symptomen te letten zoals het gevoel dat zijn maag zich
omdraaide, dat hij moest overgeven, dat hij erg moest zweten. En bij een bezoek op een later moment aan een
bioscoop kreeg Jeff voor het eerst een hyperventilatie aanval. Het begin van een lange weg waarbij steeds meer
plaatsten vermeden werden.
Omdat Jeff onverwachte paniekaanvallen heeft en omdat hij situaties gaat vermijden waarbij dat mogelijk zou
kunnen voorkomen is er bij Jeff sprake van een ‘paniekstoornis met agorafobie’.
Ik herinner me nog heel goed mijn eerste paniekaanval: het was op een zaterdagochtend in juni en ik stond te
wachten bij de kassa van een supermarkt. Ik voelde me ineens vreselijk beroerd. Ik dacht dat ik doodging. Er kwam
een ambulance en ik werd naar het ziekenhuis gebracht. Ik wist zeker dat het heel ernstig was, een infarct of een
hersenbloeding, maar de arts zeiden dat er niets aan de hand was, gewoon een beetje de neiging tot spasmen. Alle
onderzoeken die ik achteraf heb laten uitvoeren, en dat waren er een heleboel, waren negatief: ik mankeerde niets.
Toch was ik ervan overtuigd dat er iets mis met me was, te meer daar ik nog twee zulke crises heb gehad. Sindsdien
durf ik niet meer alleen weg te gaan. Zelfs in gezelschap van mijn moeder of mijn man ben ik bang. Op het moment
dat ik iets vreemds voel – hartkloppingen, duizeligheid, kortademigheid – heb ik het idee dat ik doodga … Om die
angstgevoelens te sussen, slik ik kilo’s kalmeerpillen en die moet ik altijd bij me hebben.
Zoals uit voorgaand voorbeeld blijkt (paniekstoornis met agorafobie) komt deze angst ook bij volwassenen voor:
je bent dagelijks gespannen, omdat je bang bent een paniekaanval te krijgen. Een paniekaanval is overweldigend.
Tijdens zo'n aanval denk je dat je 'iets' overkomt, dat er iets verschrikkelijk mis is. ‘Is er iets met mijn hart?
Volgens mij ga ik flauw vallen. Ben ik langzaam gek aan het worden?’
Angststoornissen kunnen zich op vele maniere uiten. Denk daarbij aan straatvrees, paniekstoornissen,
fobieën en aan dwangklachten, zoals smetvrees.
Maja is een 43 jarige moeder van drie kinderen. Jaren na de geboorte van haar eerste zoon werd zij weer zwanger. Na
een proces van jaren met veel operaties en IVF. Het bleek een tweeling. Toen de tweeling 3 weken oud was, is haar
echtgenote ervandoor gegaan. Vanaf dat moment ging Marja piekeren. Dat zijzelf of haar jongens iets zou overkomen.
Op een gegeven moment kreeg zij hyperventilatie aanvallen en werd zij hierdoor weer angstig wat de frequentie van
hyperventilatie verergerde. Ook ging Marja vermijdingsgedrag vertonen. Dat heeft zich ontwikkeld in agorafobie.
Marja is hiervoor nu in therapie en gebruikt medicijnen als ondersteuning.
Paul’s eerste paniekaanval overviel hem zonder enige vorm van aankondiging toen hij naar huis liep van
zijn werk. Hij wist nog niet dat zoiets "zomaar" kon gebeuren. Hij had letterlijk het gevoel te zullen sterven en
dacht een hersenbloeding te krijgen. Maar toen hij moeizaam naar huis was gekomen bleek Paul dus niet dood te zijn
gegaan ... Hij was wel doodmoe ...
De volgende dag had Paul weer een aanval en de dag daarop twee.
Daarna durfde hij eigenlijk niet meer zijn huis uit naar zijn werk.
Bekend zijn de verhalen van mensen met meer of mindere mate van hoogte vrees, engte vrees, vrees voor spinnen
enzovoort.
Onderstaand een voorbeeld van een leider aan een geluidsfobie.
Connie heeft een enorme angst en schrik voor geluiden en knallen. Zij voelt zich vaak onbegrepen en niet
gerespecteerd om haar angstklacht. 'Doe niet zo raar', 'je hoeft niet zo extreem te reageren' zijn veel gehoorde
opmerkingen. Connie schrikt snel als ze knallen of geluiden hoort waar ze zich niet gemakkelijk van los kan maken.
Als ze weet dat zij hiermee geconfronteerd zal worden blijft zij angstig en gespannen.
Omdat Connie situaties actief uit de weg gaat of gespannen en angstig blijft in situaties waarin de geluiden
kunnen optreden, spreken we van hier van een geluidfobie.
We hebben allemaal zo onze vaste gewoonten en routinehandelingen waar geen duidelijke noodzaak voor bestaat.
Bijvoorbeeld je pas prettig voelen als het vaste ritueel van schoonmaken is afgemaakt, pas aan het werk kunnen gaan
als het bureau netjes is opgeruimd, nog even controleren of de deur wel dicht is, als er over iets naars wordt
gepraat het even moeten afkloppen op hout. We zeggen dan soms "doe niet zo dwangmatig". Deze voorbeelden kennen we
allemaal wel, we hebben er geen last van en we beschouwen het als iets dat bij ons hoort. Bij een dwangstoornis is
dat anders, het wordt niets als eigen beleefd, in tegendeel: het leven wordt erdoor beheerst. Omdat een
dwangstoornis met angst gepaard gaat (bijvoorbeeld angst iets niet goed gedaan te hebben), rekent men de
dwangstoornis onder de angststoornissen .
Edith, moeder van 2 kinderen betrapt zich elke dag vele malen op hardnekkige gedachten, die zij als
opgedrongen, niet van zichzelf ervaart. Die gedachten die ze zelf als vaak zinloos, raar of ongepast beleeft
kan ze niet of slechts met grote inspanning van zich af zetten. Ze is dikwijls bang van haar eigen gedachten. Het
meeste last heeft zij van gedachten niet netjes, precies of goed genoeg de dingen doen, niet perfect te zijn. Om de
angst te bezweren voert Edith rituele handeling uit die volgen op haar dwanggedachten. Haar echtgenoot valt het op
dat zij dikwijls bepaalde handeling herhaalt tot het goed is zoals alles steeds maar weer rechtzetten, steeds
preciezer worden in vaak onbenullige zaken. Ze lijkt eindeloos lang te doen over bijvoorbeeld zich wassen en
aankleden.
Angst kan een negatieve invloed hebben op bijna elk orgaan. Angst maakt ziek. Dit uit zich in allerlei
lichamelijke ongemakken zoals hartkloppingen en hyperventilatie.

Het Beeld Van De Diverse Angststoornissen
De Oorzaken Van Angststoornissen
Het Stellen Van De Diagnose Angststoornis
- Vroege En Late Symptomen Van Een Angststoornis
Vroege En Late Symptomen Van Een Angststoornis
De mate waarin paniekaanvallen kunnen voorkomen en intensiteit daarvan kunnen sterk variëren.
- Angststoornis & Het Dagelijks Leven
Uit onderzoek blijkt dat mensen met een gegeneraliseerde angststoornis een significant lagere score hebben op vragenlijsten over kwaliteit van leven in verhouding tot mensen zonder gegeneraliseerde angststoornis.
- Angststoornis & Relaties
Ervaring leert dat partners, huisgenoten of familieleden vaak op zoek zijn naar duidelijkheid, begrip of erkenning voor de soms moeilijke omstandigheden, waarin zij verkeren.
- Angststoornis & Sex
Een angststoornis kan diep ingrijpen in het leven van de patiënt en de partner. Om hulp vragen behoort daarbij vanzelfsprekend te zijn.
- Angststoornis & Middelenmisbruik & Vermijdingsdrang
Het bekend dat men bij angst dikwijls overgaat tot vermijdingsgedrag: men zoekt bijvoorbeeld meer en meer redenen om niet meer naar school te moeten gaan of om geen examens meer te maken. In een volgend stadium gaat die vermijdingsdrang zich verder uitbreiden naar andere terreinen, zodat de sociale contacten kunnen wegvallen.
|